มาตรฐาน มอก. อุปกรณ์จราจรที่ควรรู้ก่อนซื้อ มีอะไรบ้าง?

การเลือกซื้อ อุปกรณ์จราจรและอุปกรณ์ความปลอดภัยบนท้องถนน ไม่ควรดูเพียงราคา ขนาด หรือรูปแบบของสินค้าเท่านั้น เพราะผลิตภัณฑ์บางประเภทมีมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หรือ มอก. ที่กำหนดรายละเอียดเกี่ยวกับคุณภาพ คุณลักษณะ และวิธีตรวจสอบผลิตภัณฑ์

สำหรับผู้รับเหมา โรงงาน หน่วยงานโครงการ หรือผู้จัดซื้อ การรู้ว่าอุปกรณ์แต่ละชนิดมีมาตรฐานอะไรเกี่ยวข้อง จึงช่วยให้ตรวจสอบสินค้าและเอกสารจากผู้ขายได้ตรงจุดมากขึ้น
แต่สิ่งสำคัญคือ อุปกรณ์จราจรทุกชนิดไม่ได้หมายความว่าจะต้องมี มอก.บังคับเหมือนกันทั้งหมด และการมีเลข มอก. อยู่ในระบบมาตรฐานไม่ได้แปลว่ามาตรฐานนั้นเป็น “มาตรฐานบังคับ” เสมอไป

บทความนี้จึงรวบรวมมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์จราจรและงานความปลอดภัยบนทางสัญจร พร้อมแนวทางตรวจสอบก่อนสั่งซื้อ

มอก. คืออะไร?
มอก. หรือ มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เป็นมาตรฐานที่กำหนดคุณลักษณะ คุณภาพ วิธีทดสอบ หรือข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์แต่ละประเภท โดยสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หรือ สมอ.

ในระบบของ สมอ. มีทั้ง มาตรฐานทั่วไป และ มาตรฐานบังคับ ดังนั้นก่อนซื้อสินค้าจึงควรตรวจสอบให้ตรงกับผลิตภัณฑ์และมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรดูเพียงคำว่า “มี มอก.” บนหน้าสินค้าเท่านั้น

ตัวอย่างเช่น สมอ. ระบุในคำตอบล่าสุดเกี่ยวกับกลุ่มอุปกรณ์ความปลอดภัยจราจรว่า มอก. 606-2563, 674-2563, 2899-2561, 2900-2561 และ 3427-2565เป็น มอก.ทั่วไป และในบริบทคำถามดังกล่าวระบุว่าสินค้าเหล่านี้ไม่ต้องขอใบอนุญาต มอก. สำหรับการนำเข้า

7 มาตรฐาน มอก. ที่ควรรู้เกี่ยวกับอุปกรณ์จราจร
เพื่อให้เข้าใจง่าย สามารถแบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่

กลุ่มที่ 1: มาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์จราจรโดยตรง
1. มอก. 606-2563 — แผ่นสะท้อนแสงสำหรับควบคุมการจราจร
2. มอก. 674-2563 — ป้ายจราจรสะท้อนแสง
3. มอก. 2899-2561 — กรวยพลาสติกกั้นจราจร
4. มอก. 2900-2561 — แท่นพลาสติกกั้นจราจร
5. มอก. 3427-2565 — เสายางจราจรล้มลุก

ทั้ง 5 รายการนี้ถูกระบุโดยกองควบคุมมาตรฐานของ สมอ. ในคำตอบเกี่ยวกับอุปกรณ์ความปลอดภัยจราจรเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม 2569 ว่าเป็น มอก.ทั่วไป

กลุ่มที่ 2: มาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับงานถนนและความปลอดภัยบนทางสัญจร
6. มอก. 248-2567 — ราวเหล็กลูกฟูกกันรถสำหรับทางสัญจร
7. มอก. 2573-2555 — เครื่องหมายปุ่มบนพื้นทาง : หมุดสะท้อนแสง

สองมาตรฐานนี้เกี่ยวข้องกับงานโครงสร้างและเครื่องหมายบนทางสัญจร จึงควรทำความรู้จักเพิ่มเติมหากการจัดซื้อครอบคลุมงานถนนหรือโครงการด้านความปลอดภัยทางจราจร

1. มอก. 606-2563 แผ่นสะท้อนแสงสำหรับควบคุมการจราจร
มอก. 606-2563 เป็นมาตรฐานสำหรับ แผ่นสะท้อนแสงสำหรับควบคุมการจราจร
แผ่นสะท้อนแสงเป็นส่วนประกอบที่ช่วยเพิ่มการมองเห็นของอุปกรณ์หรือเครื่องหมาย โดยเฉพาะในบริเวณที่มีแสงน้อยหรือช่วงเวลากลางคืน
มาตรฐานนี้จึงมีความเกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์ที่นำวัสดุสะท้อนแสงไปใช้เพื่อการควบคุมหรือจัดระเบียบการจราจร

สมอ. ระบุ มอก. 606-2563 ไว้ในกลุ่มมาตรฐานทั่วไปที่เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์ความปลอดภัยจราจรในคำตอบล่าสุดของกองควบคุมมาตรฐาน

ก่อนซื้อควรดูอะไร?
• วัสดุสะท้อนแสงตรงตามประเภทที่ต้องการหรือไม่
• มีข้อมูลมาตรฐานของวัสดุหรือไม่
• เหมาะกับการใช้งานกลางวันและกลางคืนหรือไม่
• ใช้กับอุปกรณ์ประเภทใด
• ผู้ขายสามารถให้เอกสารประกอบได้หรือไม่

2. มอก. 674-2563 ป้ายจราจรสะท้อนแสง
มอก. 674-2563 มีชื่อมาตรฐานว่า ป้ายจราจรสะท้อนแสง หรือ Retroflective traffic signs โดยฐานข้อมูลของ สมอ. แสดงมาตรฐานเลขนี้เป็นมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมสำหรับป้ายจราจรสะท้อนแสง

ป้ายจราจรสะท้อนแสงมีบทบาทในการทำให้ข้อความ สัญลักษณ์ หรือคำเตือนบนป้ายสามารถมองเห็นได้ชัดขึ้นเมื่อมีแสงจากยานพาหนะส่องกระทบ
จึงเหมาะกับพื้นที่ เช่น
• ถนนและพื้นที่ควบคุมการจราจร
• เขตงานก่อสร้าง
• พื้นที่ซ่อมบำรุง
• ลานจอดรถ
• โรงงานและคลังสินค้า
• พื้นที่ที่ต้องการแจ้งเตือนหรือกำหนดทิศทาง
สมอ. ยังมีหลักเกณฑ์เฉพาะในการตรวจสอบเพื่อการอนุญาตสำหรับผลิตภัณฑ์ตาม มอก. 674-2563 ด้วย
ข้อควรระวัง: การเห็นเลข มอก. 674-2563 ไม่ควรตีความเองว่า “ป้ายทุกชนิดต้องเป็น มอก. 674-2563” เพราะต้องพิจารณาว่าผลิตภัณฑ์นั้นอยู่ในขอบข่ายของมาตรฐานหรือไม่

3. มอก. 2899-2561 กรวยพลาสติกกั้นจราจร
สำหรับคนที่กำลังซื้อ กรวยจราจร มาตรฐานที่ควรรู้จักคือ
มอก. 2899-2561 — กรวยพลาสติกกั้นจราจร
มาตรฐานนี้เกี่ยวข้องกับกรวยพลาสติกที่ใช้สำหรับการแบ่งหรือควบคุมพื้นที่บนผิวจราจร เช่น การควบคุมช่องทาง การแบ่งเขตพื้นที่ และการใช้งานในบริเวณก่อสร้างหรือซ่อมบำรุง
สมอ. มีรายการ มอก. 2899-2561 ในระบบมาตรฐาน และมีหลักเกณฑ์เฉพาะในการตรวจสอบเพื่อการอนุญาตสำหรับผลิตภัณฑ์นี้โดยเฉพาะ
สิ่งที่น่าสนใจคือมาตรฐานนี้ ไม่ได้หมายความว่ากรวยทุกวัสดุอยู่ในขอบเขตเดียวกันทั้งหมด ดังนั้นเวลาซื้อควรดูทั้งวัสดุและลักษณะผลิตภัณฑ์ ไม่ใช่ดูเพียงคำว่า “กรวยจราจร”
สิ่งที่ควรตรวจสอบ
• วัสดุของกรวย
• ความสูง
• ความกว้างของฐาน
• แถบสะท้อนแสง
• รายละเอียดทางเทคนิคของรุ่นสินค้า
• เอกสารรับรองหรือเอกสารที่เกี่ยวข้องกับมาตรฐาน
ข้อมูลของ สมอ. ยังแสดงรายการตรวจสอบสำหรับ มอก. 2899-2561 เช่น ขนาด ความสูง ความกว้างของฐาน และแถบสะท้อนแสง
อ่านต่อ: วิธีเลือกกรวยจราจรให้เหมาะกับงาน 30 / 45 / 70 / 100 ซม.

4. มอก. 2900-2561 แท่นพลาสติกกั้นจราจร
มอก. 2900-2561 — แท่นพลาสติกกั้นจราจร
เป็นอีกมาตรฐานหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์สำหรับกั้นหรือแบ่งพื้นที่การจราจร โดยเป็นคนละผลิตภัณฑ์กับกรวยพลาสติก จึงไม่ควรนำมาตรฐานของกรวยมาใช้แทนกันโดยอัตโนมัติ
สมอ. มีรายการ มอก. 2900-2561 ในระบบมาตรฐาน และมีหลักเกณฑ์เฉพาะในการตรวจสอบเพื่อการอนุญาตสำหรับแท่นพลาสติกกั้นจราจรโดยตรง
เหมาะสำหรับพิจารณาเมื่อโครงการต้องการอุปกรณ์ที่สามารถนำมาใช้ กั้นพื้นที่ แบ่งแนว หรือจัดระเบียบพื้นที่ปฏิบัติงาน มากกว่าการใช้กรวยจราจรเพียงอย่างเดียว

5. มอก. 3427-2565 เสายางจราจรล้มลุก
มอก. 3427-2565 — เสายางจราจรล้มลุก
เป็นมาตรฐานสำหรับเสายางจราจรประเภทล้มลุก ซึ่งเป็นอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับกำหนดแนวหรือแบ่งพื้นที่จราจรและสามารถคืนรูปหลังได้รับแรงกระแทกตามลักษณะของผลิตภัณฑ์
สมอ. มีหลักเกณฑ์เฉพาะในการตรวจสอบเพื่อการอนุญาตสำหรับผลิตภัณฑ์ เสายางจราจรล้มลุก มอก. 3427-2565 โดยประกาศหลักเกณฑ์เมื่อวันที่ 13 กันยายน 2566
และในคำตอบของกองควบคุมมาตรฐานเมื่อเดือนกรกฎาคม 2569 มอก. 3427-2565 ถูกระบุอยู่ในกลุ่ม มอก.ทั่วไป เช่นเดียวกับมาตรฐานอุปกรณ์จราจรอีก 4 รายการ
ก่อนซื้อควรดู
• วัสดุของเสา
• ความแข็งแรงและความยืดหยุ่น
• ฐานยึดกับพื้น
• แถบสะท้อนแสง
• ขนาดและรูปแบบการติดตั้ง
• เอกสารของผลิตภัณฑ์

6. มอก. 248-2567 ราวเหล็กลูกฟูกกันรถสำหรับทางสัญจร
มอก. 248-2567 เป็นมาตรฐานสำหรับ
ราวเหล็กลูกฟูกกันรถสำหรับทางสัญจร
ไม่ใช่มาตรฐานของแผงกั้นจราจรทั่วไปอย่างที่บางแหล่งข้อมูลบนอินเทอร์เน็ตอาจระบุ
ฐานข้อมูลของ สมอ. ระบุว่า มอก. 248-2567 เป็น มาตรฐานทั่วไป และมีผลใช้งานตั้งแต่ 1 กุมภาพันธ์ 2568 โดยเป็นมาตรฐานใหม่ที่ยกเลิกและแทนที่ มอก. 248-2531
ขอบเขตครอบคลุมราวเหล็กลูกฟูกกันรถสำหรับทางสัญจรที่เคลือบสังกะสีโดยวิธีจุ่มร้อนภายหลังการขึ้นรูป รวมถึงส่วนประกอบบางรายการ เช่น แผ่นปลายราว แผ่นเสริมกำลัง และอุปกรณ์สลักภัณฑ์
ดังนั้น หากเป็นการจัดซื้อสำหรับ งานถนนหรือระบบป้องกันยานพาหนะ ควรตรวจสอบมาตรฐานนี้เพิ่มเติม

7. มอก. 2573-2555 เครื่องหมายปุ่มบนพื้นทาง : หมุดสะท้อนแสง
อีกมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับงานจราจรคือ
มอก. 2573-2555 — เครื่องหมายปุ่มบนพื้นทาง : หมุดสะท้อนแสง
มาตรฐานนี้เกี่ยวข้องกับ หมุดสะท้อนแสงที่ติดตั้งบนพื้นทาง เพื่อช่วยให้ผู้ใช้ทางมองเห็นแนวหรือขอบเขตของทาง โดยเฉพาะเมื่อมีแสงน้อย
หลักเกณฑ์เฉพาะของ สมอ. ระบุการจำแนกผลิตภัณฑ์ตามประเภท แบบ ชนิด และสี เช่น หมุดสะท้อนแสงแบบทางเดียวหรือสองทาง และชนิดที่ทนการขัดถูหรือทนแรงงอ
ดังนั้น หากโครงการมีการจัดซื้ออุปกรณ์ประเภท Road Stud / หมุดสะท้อนแสง ควรตรวจสอบมาตรฐานนี้ประกอบด้วย

สำหรับ 5 รายการแรก สถานะ “มอก.ทั่วไป” อ้างอิงคำตอบของกองควบคุมมาตรฐาน สมอ. ลงวันที่ 6 กรกฎาคม 2569 โดยตรง ส่วน มอก. 248-2567 มีข้อมูลในฐานข้อมูล สมอ. ระบุเป็นมาตรฐานทั่วไป และ มอก. 2573-2555 มีหลักเกณฑ์เฉพาะสำหรับการตรวจสอบเพื่อการอนุญาตของ สมอ.

มอก.ทั่วไป กับ มอก.บังคับ ต่างกันอย่างไร?
จุดนี้เป็นเรื่องที่ผู้ซื้อควรเข้าใจ เพราะคำว่า “มีมาตรฐาน มอก.” ไม่ได้แปลว่า “เป็น มอก.บังคับ” เสมอไป

มอก.ทั่วไป
เป็นมาตรฐานที่กำหนดคุณลักษณะหรือข้อกำหนดของผลิตภัณฑ์ แต่ไม่ได้หมายความว่าผลิตภัณฑ์ทุกประเภทที่เกี่ยวข้องจะอยู่ภายใต้ข้อบังคับเดียวกัน
ตัวอย่างในกลุ่มอุปกรณ์จราจรที่ สมอ. ระบุเป็น มอก.ทั่วไป ได้แก่
• มอก. 606-2563
• มอก. 674-2563
• มอก. 2899-2561
• มอก. 2900-2561
• มอก. 3427-2565

มอก.บังคับ
เป็นอีกกรณีหนึ่ง ซึ่งผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดตามกฎหมายเมื่อผลิตภัณฑ์นั้นอยู่ในขอบข่ายมาตรฐานบังคับ
ดังนั้น ก่อนสั่งซื้อหรือระบุใน TOR ควรตรวจสอบสถานะของมาตรฐานกับ สมอ. ณ เวลาจัดซื้ออีกครั้ง โดยเฉพาะโครงการภาครัฐหรือโครงการที่มีข้อกำหนดเฉพาะ

กรวยจราจรทุกอันต้องมี มอก. 2899-2561 หรือไม่?
ไม่ควรสรุปว่ากรวยจราจรทุกชนิดต้องใช้ มอก. 2899-2561 โดยอัตโนมัติ
เหตุผลคือมาตรฐานมีขอบเขตของผลิตภัณฑ์เฉพาะ การจะนำมาตรฐานมาใช้กับสินค้าใดต้องพิจารณาว่าสินค้านั้นตรงกับขอบข่ายของมาตรฐานหรือไม่
ดังนั้นเวลาซื้อกรวยจราจร ควรดูพร้อมกันทั้ง
• วัสดุ
• รูปแบบสินค้า
• ขนาด
• ฐาน
• แถบสะท้อนแสง
• วัตถุประสงค์การใช้งาน
• เอกสารมาตรฐานของรุ่นนั้น
สำหรับ มอก. 2899-2561 สมอ. มีรายการตรวจสอบเรื่องขนาด ความสูง ความกว้างฐาน และแถบสะท้อนแสงอยู่ในกระบวนการตรวจสอบผลิตภัณฑ์ด้วย

Checklist ก่อนซื้ออุปกรณ์จราจร
ก่อนสั่งซื้อจำนวนมาก โดยเฉพาะงานโครงการหรือ B2B แนะนำให้เช็กตามรายการนี้
1. ตรวจเลข มอก.
ดูว่าผู้ขายระบุเลขมาตรฐานอะไร และตรงกับประเภทผลิตภัณฑ์หรือไม่
2. ตรวจชื่อผลิตภัณฑ์
อย่าดูเฉพาะเลข มอก. เพราะมาตรฐานแต่ละเลขมีชื่อและขอบเขตเฉพาะ
3. ตรวจสถานะมาตรฐาน
แยกให้ออกว่าเป็น มาตรฐานทั่วไป หรือ มาตรฐานบังคับ
4. ตรวจรายละเอียดสินค้า
เช่น
• วัสดุ
• ขนาด
• ความสูง
• น้ำหนัก
• ฐาน
• สี
• แถบสะท้อนแสง
• วิธีติดตั้ง
5. ขอเอกสารจากผู้ขาย
หากเป็นงานโครงการ ควรขอเอกสารที่เกี่ยวข้อง เช่น
• ใบอนุญาต
• เอกสารรับรอง
• รายงานผลการทดสอบ
• Specification
• Technical Data Sheet
• เอกสารระบุรุ่นสินค้า
ทั้งนี้ เอกสารที่ต้องใช้จริงอาจแตกต่างกันตามประเภทสินค้าและเงื่อนไขของโครงการ
6. ตรวจสอบกับแหล่งข้อมูลของ สมอ.
หากเป็นสินค้าที่มีการระบุ มอก. ควรตรวจสอบเลขมาตรฐานและสถานะจากฐานข้อมูลของ สมอ. โดยตรง แทนการอ้างอิงจากเว็บไซต์ผู้ขายเพียงแห่งเดียว

ทำไมเรื่อง มอก. จึงสำคัญสำหรับงาน B2B?
สำหรับการซื้ออุปกรณ์จราจรในจำนวนมาก การตรวจสอบมาตรฐานตั้งแต่ก่อนสั่งซื้อช่วยลดปัญหาที่อาจเกิดขึ้นภายหลัง เช่น
• สเปกสินค้าไม่ตรงกับ TOR
• สินค้าไม่ตรงกับประเภทที่ต้องการ
• เอกสารประกอบไม่ครบ
• ต้องเปลี่ยนสินค้าในภายหลัง
• ตรวจรับสินค้าไม่ผ่าน
• ไม่สามารถใช้เอกสารประกอบการเสนอราคาได้ตามเงื่อนไขโครงการ
โดยเฉพาะการจัดซื้อแบบ โครงการก่อสร้าง โรงงาน คลังสินค้า หน่วยงาน หรือผู้รับเหมา ควรตรวจสอบทั้งมาตรฐานของสินค้าและข้อกำหนดเฉพาะของโครงการควบคู่กัน

การเลือกซื้อ อุปกรณ์จราจรที่มีมาตรฐาน มอก. ไม่ควรพิจารณาเพียงว่ามีเลข มอก. หรือไม่ แต่ควรตรวจสอบว่า เลขมาตรฐานนั้นตรงกับประเภทสินค้าและขอบเขตการใช้งานหรือไม่

มาตรฐานที่ควรรู้จัก ได้แก่
• มอก. 606-2563 — แผ่นสะท้อนแสงสำหรับควบคุมการจราจร
• มอก. 674-2563 — ป้ายจราจรสะท้อนแสง
• มอก. 2899-2561 — กรวยพลาสติกกั้นจราจร
• มอก. 2900-2561 — แท่นพลาสติกกั้นจราจร
• มอก. 3427-2565 — เสายางจราจรล้มลุก
• มอก. 248-2567 — ราวเหล็กลูกฟูกกันรถสำหรับทางสัญจร
• มอก. 2573-2555 — เครื่องหมายปุ่มบนพื้นทาง : หมุดสะท้อนแสง
โดยสถานะและข้อกำหนดของแต่ละมาตรฐานอาจแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจาก สมอ. และข้อกำหนดของโครงการก่อนจัดซื้อทุกครั้ง

FAQ คำถามที่พบบ่อย

มอก. อุปกรณ์จราจรมีอะไรบ้าง?
มีมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์และงานจราจรหลายรายการ เช่น มอก. 606-2563, 674-2563, 2899-2561, 2900-2561 และ 3427-2565 รวมถึงมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับงานถนน เช่น มอก. 248-2567 และ 2573-2555 โดยต้องพิจารณาขอบเขตของแต่ละมาตรฐานเป็นรายผลิตภัณฑ์

กรวยจราจรมี มอก. หรือไม่?
มีมาตรฐาน มอก. 2899-2561 กรวยพลาสติกกั้นจราจร โดย สมอ. ระบุไว้ในระบบมาตรฐาน และมีหลักเกณฑ์เฉพาะในการตรวจสอบผลิตภัณฑ์ตามมาตรฐานนี้

ป้ายจราจรมี มอก. อะไร?
สำหรับ ป้ายจราจรสะท้อนแสง มีมาตรฐาน มอก. 674-2563 ซึ่งระบุชื่อมาตรฐานไว้โดยตรงในฐานข้อมูลของ สมอ.

มอก.ทั่วไปกับ มอก.บังคับเหมือนกันไหม?
ไม่เหมือนกัน มาตรฐานทั่วไปและมาตรฐานบังคับมีสถานะและข้อกำหนดทางกฎหมายแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบสถานะของมาตรฐานแต่ละเลขกับ สมอ. ก่อนจัดซื้อ

ก่อนซื้ออุปกรณ์จราจรควรขอเอกสารอะไร?
ขึ้นอยู่กับสินค้าและเงื่อนไขโครงการ แต่สำหรับงาน B2B ควรพิจารณาขอ Specification, Technical Data Sheet, เอกสารรับรอง หรือเอกสารผลการทดสอบที่เกี่ยวข้อง รวมถึงเอกสาร มอก. หากสินค้าและมาตรฐานนั้นเกี่ยวข้อง**

บทความที่ควรอ่านต่อ

อยากเลือกกรวยจราจรให้เหมาะกับพื้นที่ใช้งาน?
อ่านต่อ: วิธีเลือกกรวยจราจร 30 / 45 / 70 / 100 ซม. ให้เหมาะกับงาน

อยากรู้ว่าป้ายจราจรแต่ละประเภทใช้ต่างกันอย่างไร?
อ่านต่อ: ป้ายเตือนจราจรมีกี่แบบ? รู้จักประเภทและการใช้งานก่อนเลือกซื้อ